Hợp đồng tương lai dầu thô WTI (West Texas Intermediate) đã giảm trở lại sau khi vượt mốc 100 USD/thùng, khi các nỗ lực ngoại giao nhằm mở lại eo biển Hormuz bắt đầu tiến triển, giúp xoa dịu phần nào lo ngại về gián đoạn nguồn cung. Dầu Brent (LCOc1) cũng ghi nhận diễn biến tương tự khi thu hẹp mức tăng trước đó, trong bối cảnh các đồng minh phối hợp nhằm khôi phục lưu thông qua tuyến hàng hải quan trọng này.
Toàn cảnh thị trường
Dầu WTI (CLc1) chốt phiên ở 98,50 USD/thùng, giảm 1,2% so với đỉnh trong ngày thứ Hai ở 101,20 USD, sau khi tăng hơn 9% trong phiên trước do Iran đe dọa phong tỏa eo biển.
Trong khi đó, dầu Brent giảm 0,8% xuống 102,30 USD/thùng, thu hẹp đà tăng kéo dài ba tuần – giai đoạn giá dầu gần như tăng gấp đôi so với mức đáy khoảng 60 USD hồi tháng 1.
Hợp đồng tương lai xăng Mỹ (RBc1) tăng 0,3% lên 3,25 USD/gallon, phản ánh nguồn cung sản phẩm lọc dầu đang ở trạng thái thắt chặt.
Nguyên nhân địa chính trị
Căng thẳng leo thang sau các cuộc không kích của Mỹ – Israel vào Iran ngày 28/2, khiến Iran gần như đóng cửa eo biển Hormuz – tuyến vận chuyển chiếm khoảng 20% lưu lượng dầu toàn cầu.
Lực lượng Vệ binh Cách mạng Iran cảnh báo không có dầu nào được phép đi qua, trong khi Lãnh tụ tối cao Mojtaba Khamenei tuyên bố duy trì phong tỏa trong bối cảnh các tàu vận tải tại Vùng Vịnh liên tục bị tấn công.
Việc gián đoạn sản xuất tại Iraq và Kuwait càng làm gia tăng lo ngại, khiến thị trường mất đi hàng triệu thùng dầu mỗi ngày.
Tín hiệu mở lại tuyến vận chuyển
Tổng thống Mỹ Donald Trump kêu gọi các đồng minh, bao gồm Anh, hộ tống tàu chở dầu và triển khai máy bay không người lái rà phá thủy lôi để đảm bảo an toàn cho tuyến vận chuyển.
Bộ trưởng Năng lượng Anh Ed Miliband cho biết việc mở lại tuyến vận tải là ưu tiên hàng đầu. Trong khi đó, chỉ huy IRGC của Iran khẳng định tuyến đường vẫn nằm dưới sự kiểm soát của Tehran nhưng không loại trừ khả năng cho phép tàu thuyền lưu thông.
Những tín hiệu này khiến thị trường hạ nhiệt, dù Goldman Sachs cảnh báo giá dầu có thể tăng lên 150 USD/thùng nếu việc phong tỏa kéo dài tới cuối tháng 3.
Phản ứng chính sách
Cơ quan Năng lượng Quốc tế (IEA) đã phối hợp giải phóng 400 triệu thùng dầu từ kho dự trữ chiến lược, trong đó 172 triệu thùng từ Mỹ, nhằm hạn chế đà tăng giá.
Liên minh OPEC+ cũng phát tín hiệu sẵn sàng điều chỉnh sản lượng, dù việc cắt giảm tại các nước Vùng Vịnh khiến dư địa tăng cung hạn chế.
Bộ Tài chính Mỹ cũng cấp giấy phép cho việc mua dầu Nga bị mắc kẹt trên thị trường, nhằm tăng nguồn cung dầu toàn cầu.
Diễn biến các tài sản khác
Thị trường chứng khoán suy yếu khi chi phí năng lượng tăng làm dấy lên lo ngại về tăng trưởng, với S&P 500 (SPX) giảm 0,5%. Tuy nhiên, cổ phiếu ngành năng lượng (XLE) tăng 2%, đi ngược xu hướng chung.
Vàng (GCc1) – tài sản trú ẩn – tăng 1% lên 2.850 USD/ounce, trong khi USD Index (DXY) tăng 0,3% so với euro.
Lợi suất trái phiếu Kho bạc Mỹ kỳ hạn 10 năm giảm 5 điểm cơ bản xuống 4,05%, phản ánh tâm lý phòng thủ trước rủi ro lạm phát.
Ole Hansen, Giám đốc chiến lược hàng hóa tại Saxo Bank nhận định:
“Các cuộc đàm phán mở lại eo biển là tín hiệu tích cực, nhưng chỉ cần một cuộc tấn công bằng drone cũng có thể thay đổi mọi thứ – rủi ro vẫn chưa biến mất.”
Các nhà phân tích tại JPMorgan cho rằng nếu phong tỏa kéo dài 3–4 tuần, nhiều nước vùng Vịnh có thể phải cắt giảm sản lượng, đẩy Brent duy trì trên 100 USD/thùng trong thời gian dài.
Tác động vĩ mô
Giá dầu tăng mạnh có thể khiến lạm phát toàn cầu tăng thêm 2–3%, làm phức tạp nỗ lực cắt giảm lãi suất của các ngân hàng trung ương, đặc biệt là Cục Dự trữ Liên bang Mỹ (Fed).
Nếu tình trạng gián đoạn kéo dài, triển vọng tăng trưởng toàn cầu có thể bị hạ dự báo, trong đó châu Âu chịu ảnh hưởng lớn nhất do phụ thuộc vào nhập khẩu năng lượng.
